Gospodska ulica, zvanično Ulica Veselina Masleše, jedna je od najpoznatijih pješačkih i trgovačkih ulica u centru Banje Luke.
Ona je mjesto za šetnju, kupovinu, kafu i upoznavanje istorijskog gradskog jezgra. Ulica povezuje važne kulturne, vjerske i ugostiteljske lokacije koje se mogu obići pješke.
Arhitektura i gradski život
Krajem 19. vijeka u Gospodskoj ulici podignut je niz neorenesansnih zgrada. Kasnije su izgrađene i zgrade s elementima secesije, ukrašene vijencima, prozorima, balkonima i dekorativnim kulama.
Blago zakrivljen pravac ulice prati teren na kojem su se krajem 19. vijeka nalazile Muslina bara i Pirijina bašta. Između važnih objekata podizan je niz trgovačkih kuća, od jednostavnijih zgrada do reprezentativnih pročelja u stilovima neorenesanse i secesije.
Među nekadašnjim orijentirima bila je zgrada „Albanija“, podignuta 1862. i srušena 1957. godine radi izgradnje današnjeg nebodera. Preko puta se nalazio poslovno-stambeni „Titanik“, porušen u zemljotresu 1969. godine; na tom prostoru danas je robna kuća Boska.
Danas se u prizemlju i duž okolnih blokova nalaze prodavnice, kafići i drugi poslovni prostori. U pješačkoj zoni nalaze se Banski dvor, Hram Hrista Spasitelja, Park Petar Kočić, McTire Pub i Boom Boom Room.
Ulica vodi prema zgradi Gradske uprave, gdje prelazi u Ulicu bana Tise Milosavljevića. Zbog blizine glavnih gradskih trgova i znamenitosti, često je početna tačka obilaska Banje Luke.
Kako je Gospodska dobila ime
Prema lokalnoj legendi, banjalučki trgovac Tomo Radulović napisao je 1878. godine na svojoj prodavnici „Albanija“ natpis „Gospodska ulica“. Austrougarske vlasti prihvatile su naziv, koji je s vremenom postao uvriježen među stanovnicima.
Zvanični naziv ulice danas je Ulica Veselina Masleše, nazvana po piscu, aktivisti i partizanu iz Banje Luke. Ipak, Banjalučani je i dalje najčešće zovu Gospodska, pa su oba naziva prisutna u svakodnevnom govoru i turističkim vodičima.
Veselin Masleša rođen je 1906. godine u kući svoje porodice u ovoj ulici. Nakon Drugog svjetskog rata ulica je dobila njegovo ime, dok je stariji naziv Gospodska ostao duboko ukorijenjen u gradskom govoru.