Saborni hram Hrista Spasitelja jedna je od najprepoznatljivijih građevina u centru Banje Luke. Podignut je na mjestu nekadašnje Crkve Svete Trojice, građene između dva svjetska rata.
Prvobitni hram svečano je osveštan 1939. godine. Tokom Drugog svjetskog rata bio je teško oštećen, a zatim i potpuno uklonjen, pa današnja građevina obnavlja istorijsko prisustvo pravoslavnog sabornog hrama na ovom mjestu.
Zbog položaja u pješačkom gradskom jezgru, hram se lako obilazi zajedno s Gospodskom ulicom, Banskim dvorom i Parkom Petar Kočić.
Obnova Sabornog hrama
Obnova Sabornog hrama na istorijskoj lokaciji trajala je od 1993. do 2004. godine. Novi hram dobio je ime Hrista Spasitelja jer je u međuvremenu druga banjalučka crkva bila posvećena Svetoj Trojici.
Savremena građevina oblikovana je kao arhitektonska obnova nekadašnjeg hrama, s prepoznatljivim kupolama i visokim zvonikom koji dominiraju Trgom srpskih vladara. Time je vraćena jedna od ključnih silueta istorijskog centra Banje Luke.
Hram danas ima vjersku i memorijalnu ulogu, ali je i važan gradski orijentir. Otvoren trg ispred njega povezuje hram s Banskim dvorom, Gospodskom ulicom i okolnim javnim prostorima.
Arhitektura i materijali
Pročelje je izvedeno od crvenog i žutog travertina porijeklom s Bliskog istoka. Kontrast kamenih pojaseva, zaobljeni lukovi, rozete i više kupola daju hramu prepoznatljiv izgled u gradskom pejzažu.
U obradi enterijera korišteni su kararski mermer i granit sa Sardinije. Kupole su pokrivene pozlaćenim limom obrađenim posebnom tehnologijom iz Rusije, dok su crkvena zvona izrađena u Inzbruku.
- Crveni i žuti travertin oblikuju horizontalne pojaseve fasade.
- Kararski mermer i granit sa Sardinije korišteni su u reprezentativnim dijelovima hrama.
- Kupole i zvonik čine hram uočljivim iz različitih dijelova centra Banje Luke.